Discovering our World

Travel and lifestyle blog by Ashley Liddle

Discovering our World

St. Patrick’s Day

Nadchodzi Dzień świętego Patryka. Już w niedzielę, 17 marca, zielone staną się nie tylko Wyspy Brytyjskie, ale również spora część świata. Dzień świętego Patryka to jedno z najbardziej charakterystycznych świąt na świecie. Dlaczego? Bo w to narodowe święto Irlandczyków, dosłownie wszystko robi się zielone! Ale ten dzień, nie jest jedynie świętem narodowym Irlandii, lecz również jednym z najchętniej obchodzonych świąt na świecie. Organizowane są parady, imprezy, koncerty, a na cześć patrona Zielonej Wyspy wznoszone są toasty.

Dzień świętego Patryka obchodzi się zawsze 17 marca. Dlaczego akurat w ten dzień? Jest to data śmierci świętego. Patryk, będący patronem Irlandii, był misjonarzem, który nawracał mieszkańców wyspy. Zmarł dokładnie 17 marca 461 roku. Od tamtego czasu Irlandczycy dziękują mu za jego działalność w każdą rocznicę jego śmierci. Zielona koniczyna, lejący się litrami Guinness i tajemnicze leśne skrzaty, czyli leprechauny – z tymi rzeczami stereotypowo kojarzy nam się Dzień Świętego Patryka. Ale skąd wzięło się to święto? Jakie wiążą się z nim zwyczaje? I kim w ogóle był święty Patryk? Święty Patryk jest jednym z najbardziej znanych świętych na świecie. Urodził się prawdopodobnie w 385 roku (według innych źródeł w 389) w Brytanii. W wieku 16 lat  został porwany a następnie przetransportowany do Irlandii, gdzie jako niewolnik zajmował się wypasem owiec. Jak głosi legenda, w tym właśnie okresie został  natchniony przez Boga, a dzięki jego pomocy zbiegł z wyspy mając 20 lat. Wtedy też dostał przekaz od Boga, by nawrócić pogańską Irlandię na chrześcijaństwo. Rozpoczął studia teologiczne, by następnie już jako biskup powrócić do Irlandii z misją. Działalność misyjną prowadził przez 40 lat, uczynił wiele cudów, które pomagały w nawracaniu Irlandczyków. Był misjonarzem, który chrystianizował północną, środkową i zachodnią części wyspy, ostatecznie dokonując chrztu Irlandii Praca świętego Patryka doprowadziła do chrystianizacji środkowej, zachodniej i północnej części wyspy oraz wprowadziła zorganizowaną formę działalności kościelnej. Istnieje wiele legend o świętym Patryku. Jedna z nich mówi o tym, że wypędził węże z Irlandii. Podobno zrobił to za pomocą drewnianej laski – przegonił węże do morza i zakazał im wracać. Inna wersja opowiada historię pewnego starego węża, który opierał się wypędzeniu lecz został przechytrzony – św. Patryk zbudował skrzynkę i poprosił żeby wąż wszedł do środka. Dyskusja była coraz bardziej intensywna, gdyż wąż twierdził, że skrzynka jest dla niego za mała. W końcu, by udowodnić swoją rację, wąż wszedł do skrzynki, po czym św. Patryk zatrzasnął wieko i wrzucił skrzynkę do morza. Ciekawostką jest to że w Irlandii rzeczywiście nie ma węży.

A leprechauny? W mitologii irlandzkiej to skrzat zamieszkujący Irlandię. Jak czytamy na Wikipedii jego nazwa znaczy dosłownie “szewc”. Z wyglądu, leprechaun przypomina drobnego, włochatego, starego człowieczka, o pomarszczonej twarzy i wzroście przeważnie nieprzekraczającym trzech stóp (ok. 93 cm). Nosi kapelusz, skórzany fartuch roboczy, wełnianą kamizelkę, krótkie spodnie, długie pończochy i buty ze srebrnymi sprzączkami. Zawsze nosi brodę i zwykle pali fajkę.

Ma zawsze przy sobie dwie sakiewki: jedna zawiera srebrną, a druga złotą monetę. Srebrna moneta służy Leprechaunowi do płacenia za wszelkie potrzebne mu dobra; dzięki swej magicznej mocy zawsze znika z kieszeni sprzedającego i powraca do pierwotnego właściciela. Złota moneta służy mu za łapówkę dla każdego, który go schwyta; po zamianie właściciela zamienia się błyskawicznie w popiół lub w suche liście. Leprechauny znają miejsca, w których zakopane są skarby, jakimi często są gliniane naczynia wypełnione złotem. Jeżeli jeden z nich zostanie złapany to zdradzi to miejsce, ale kosztowności nie odda łatwo, skąd wzięło się powiedzenie, że skarb leprechauna leży “po drugiej stronie tęczy” (czyli jest nie do zdobycia).  

Inna słynna legenda związana jest z koniczyną. Według legendy o św. Patryku roślina ta została wykorzystana, aby objaśnić pierwszym irlandzkim chrześcijanom dogmat o Trójcy Świętej. Przodkowie obecnych mieszkańców “Zielonej Wyspy” nie potrafili zrozumieć idei trzech boskich osób wcielonych w jedną. Dzisiaj, trzy liście koniczyny w katolickiej ikonografii symbolizują Trójcę Świętą. A kolor zielony?  Dlaczego akurat ta barwa króluje podczas uroczystości? Zieleń jest narodowym kolorem Irlandii. Nawiązuje on do porośniętych trawą terenów kraju. a także do  koniczyny, którą uznaje się za symbol Irlandii.  Dlatego dwoma najważniejszymi symbolami Dnia Świętego Patryka jest trójlistna koniczyna (“shamrock”). 17 marca ten charakterystyczny atrybut jest noszony na klapie ubrania przez Irlandczyków na całym świecie. Z tego też powodu 17 marca nie sposób pokazać się w ubraniu w kolorze innym, niż zielony bo w dzień  św. Patryka, tradycja nakazuje ubieranie się na zielono.                                                                              

Dzień świętego Patryka jest dniem wolnym od pracy, w Irlandii, Irlandii Północnej, Nowej Fundlandii i Labradorze oraz na Montserrat, mieszkańcy paradują cały dzień poprzebierani. Żywiołowe obchody tej uroczystości tradycyjnie zaczynają się mszą za Irlandię, a potem jest już jedna wielka zabawa, przede wszystkim muzyka, koncerty i tańce. Tego dnia pije się duże ilości whiskey, oraz legendarnego piwa Guinness. Najbardziej uroczyście obchodzi się to święto w Dublinie, tam odbywa się kilkudniowy festiwal muzyki, tańca i sztuki.                                               

Choć wspomnienie świętego Patryka wypada w trakcie Wielkiego Postu to Kościół Katolicki zezwala swoim wiernym na jednodniowe odejście od ewentualych postanowień dotyczących picia alkoholu. Być może właśnie dlatego 17 marca puby przeżywają prawdziwe oblężenie, a ciemny Guinness leje się wręcz strumieniami i nie można odmówić szklanki czegoś mocniejszego! Choć uznaje się, że w Dzień Świętego Patryka powinno się pić klasyczny irlandzki napój, a więc Guinnessa, ciemne i gorzkie piwo typu stout, tradycją związaną z obchodami święta jest picie procentowych trunków – zwyczajowo są to piwo i whisky. Tego dnia każdy Irlandczyk jest zobowiązany do wypicia przynajmniej jednej szklanki, która nazywana jest dzbanem Patryka. Również z tym zwyczajem związana jest pewna legenda, Otóż według tej legendy Święty Patryk miał nastraszyć pewną karczmarkę, która nie dolewała pełnej miarki trunku. Z tego powodu w jej karczmie miały pojawiać się różne potwory. Wystraszona kobieta od tego czasu zawsze napełniała szklankę do pełna.                                                                                                                    

Ponieważ w dzień świętego Patryka Kościół dawał wiernym w Irlandii jednodniowe pozwolenie na odejście od wielkopostnych postanowień, dlatego z uroczystości cieszą się wszyscy a zwłaszcza właściciele barów i pubów. By uatrakcyjnić klientom świętowanie, wymyślili zielone piwo. Dzień świętego Patryka to też okazja do organizowania rozgrywek w hurlingu. To tradycyjny Irlandzki sport, który można opisać jako połączenie piłki nożnej i hokeja

A jak świętuje się Dzień świętego Patryka na świecie? Obchodzenie Dnia Świętego Patryka stało się już wydarzeniem globalnym. Na zielono 17 marca barwią się szczególnie te miasta, w którym mieszka dużo irlandzkich imigrantów, ale nie tylko one. Trudno dziwić się popularności tego święta, skoro polega ono głównie na oglądaniu efektownych parad ulicznych, ubraniu się na zielono i imprezowaniu w pubie.                                                  

Radosne  obchody tego irlandzkiego święta corocznie przyciągają rzesze uczestników na całym świecie. Najchętniej w Europie świętują mieszkańcy Holandii, Niemiec czy Półwyspu Apenińskiego, a na świecie w USA, Australii, i krajach Azjatyckich.                                                         

Mieszkańcy Stanów Zjednoczonych obchodzą tę uroczystość już od 1737 roku. Z tej okazji coraz popularniejszym zwyczajem staje się dekorowanie znanych miast na zielono. Dlaczego Dzień Św. Patryka jest tak hucznie obchodzony akurat w USA? Warto wiedzieć, że irlandzcy imigranci stanowią jeden z filarów amerykańskiego społeczeństwa – jego historii, kultury i sztuki. Uważa się, że w Stanach Zjednoczonych żyje ponad 30 milionów ludzi o korzeniach ze Szmaragdowej Wyspy, w tym sam były prezydent Barack Obama (ze strony matki). Dla porównania – Irlandia ma obecnie ok. 4,5 miliona mieszkańców. Najbardziej widowiskowa jest parada w Nowym Jorku, natomiast w Chicago  przepływająca przez miasto rzeka jest zabarwiana na kolor zielony. Fontanna przed Białym Domem również zmienia kolor na zielonyZieleni się także Empire State Building. Pośród innych znanych budowli i miejsc, które stają się zielone w tym dniu są Wodospady Niagara czy London Eye w Londynie.

Obchody dnia św. Patryka, od jakiegoś czasu stają się popularne także w Polsce. Tego dnia odbywają się koncerty, imprezy i pokazy tradycyjnego tańca. To również dobra okazja na skosztowanie tradycyjnych irlandzkich potraw, wiele pubów serwuje swoim gościom zielone piwo. W niektórych miastach odbywają się też festiwale lub parady. a w klubach odbywają się imprezy tematyczne. Pałac Kultury i Nauki w Warszawie świeci się w tym dniu na zielono, na zielono podświetla się też Halę Stulecia we Wrocławiu.

A jak Wy świętujecie Dzień Świętego Patryka? Koniecznie napiszcie do mnie kilka słów w komentarzach pod tym artykułem albo prześlijcie zdjęcia z waszej imprezy na mój adres e-mail worldofadventures55@gmail.com a ja umieszczę je na moim blogu i na facebooku mojego biura podróży World of Adventures. A wam życzę wspaniałej zabawy w dniu Św. Patryka, niech wam się zieleni czterolistna koniczyna.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.